Deel 1 witboek: Specialisten

 

Bron: Schriftelijke enquete onder medisch specialisten;  gesprekken met directie en specialisten*

* De informatie over 2e lijn medisch specialisten in Sionsberg is gebaseerd op gegevens van de specialisten en twee van de drie zorgondernemers in Sionsberg: DC Klinieken en Cardiologie Centra Nederland, in samenwerking met Stichting Transmurale Specialistische Zorg Dokkum. De derde eigenaar van Sionsberg, Zuidoost Zorg, is met name  gericht op ouderenzorg, waaronder een ouderenpoli waar huisartsen en gespecialiseerde verpleegkundigen voor ouderenzorg elkaar versterken. Psychiatrische hulp aan ouderen (65 +) wordt ingebracht door geriatrisch  specialisten van GGZ Fryslân.  Desgevraagd  was het bestuur van Zuidoost Zorg niet bereid om op korte termijn nadere gegevens te verstrekken over  gespecialiseerde ouderenzorg in Dokkum.

Patiëntenaantallen Sionsberg  2015-2016   

patiëntenaantallen Sionsberg

Toeloop patiënten

In de periode januari 2015 – september 2016 bezochten in totaal 17.871 ‘unieke’ patiënten Sionsberg, dit kunt u inzien door op het icoontje links te klikken, hiermee wordt er een PDF gedownload.

Anderhalf jaar na herstart van Sionsberg in januari 2015 ligt dat aantal hoger dan vóór het faillissement (in 2013: 16.500 patiënten). Bij ‘unieke’ patiënten gaat het om individuele zorgcliënten;  dus niet het aantal dbc’s – behandelingen per patiënt –  dat  in de praktijk vele malen hoger kan zijn (dbc’ = diagnose behandel combinatie).  Het aantal dbc’s bij het bovengenoemde totaal aantal patiënten was 33.380. Het totaal aantal hiermee verbonden poliklinische bezoeken was 58.571. NB.:  Bovenstaande cijfers betreffen alleen de omzet van 2e lijns specialisten. Consulten voor diagnostisch onderzoek bij DC Klinieken, waar patiënten naar toe gaan in opdracht van zowel huisartsen als specialisten, zijn niet meegenomen  (zie Kanttekeningen).

Alle specialismen van Sionsberg zien een lichte tot sterke groei van het aantal patiënten. De specialisten verwachten dat deze trend zich dit jaar en volgend jaar doorzet. Bij Chirurgie bijvoorbeeld, zijn dit jaar (2016) tot medio september jl. meer patiënten geweest dan in heel 2015 en er zijn nog enkele maanden te gaan. Gezien de hoge wachttijden in MCL voor Chirurgie (6-12 weken) is meer doorstroom naar Dokkum mogelijk (als MCL daaraan mee wil werken).  Andere uitschieters in groei van patiëntenaantallen zijn Cardiologie, Interne Geneeskunde, Gynaecologie en Mond- Kaak en Aangezichtschirurgie (MKA).

Kanttekening bij  getallen

1. Het totaalcijfer van patiënten is exclusief opdrachten voor diagnostisch onderzoek door DC Klinieken in Sionsberg.  Diagnostisch onderzoek kan zowel vanuit de eerste lijn (huisartsen) als de tweede lijn (specialisten) worden gevraagd.  Patiëntengebruik van diagnostische ondersteuning is daarom niet meegerekend als onderdeel van 2e lijnszorg.

2. Alle ‘unieke’ patiënten van Sionsberg zijn 100% door de huisarts doorgestuurd. De huisarts kan in principe een patiënt zelf houden, advies vragen bij specialisten van Sionsberg of verwijzen naar specialisten elders.  In bovenstaande gevallen is dus gekozen voor verwijzing naar een 2e lijnsspecialist in Sionsberg. Zonder de huidige Sionsberg hadden deze patiënten langer moeten reizen en wachten.

3. De zorgverzekeraar betaalt in principe de medische kosten ongeacht de plaats van behandeling: is het niet in Dokkum dan elders. Voor de patiënt betekent doorverwijzing naar elders vaak extra maatschappelijke kosten. Verwijzing naar een ziekenhuis buiten de regio vraagt meer reis- en wachttijd. Een ruwe indicatie van reiskosten:  58.571 bezoeken brengen aan een ziekenhuis buiten de regio, met een gemiddelde enkele reis van 40 km en 29 cent per km, komt neer op meer dan een miljoen Euro aan particuliere reiskosten. Daarnaast vraagt het meer tijd van begeleiders/vervoerders, die ten koste gaat van hun reguliere arbeidsinzet (de economische ‘schade’). De bevolking in het voedingsgebied van Sionsberg (ca. 126.500) betaalt met elkaar ca. 120 miljoen Euro aan zorgpremie aan de verzekeraar(s).  Bij de genoemde patiëntenaantallen gaat daarvan nog geen 7 miljoen naar Sionsberg.

Weinig wachttijden

De meeste Sionsbergpatiënten komen uit de Noordoostfriese gemeenten. Een beperkt deel komt uit Groningen (mn. gemeente de Marne) en andere regio’s buiten Friesland. Ongeveer 8% van het totaal aantal patiënten in Dokkum is doorgestuurd vanuit de ziekenhuizen Nij Smellinghe in Drachten en MCL in Leeuwarden. Dit laatste neemt toe omdat in Drachten en Leeuwarden de wachttijden vaak veel hoger liggen. Voor Kaakchirurgie in Drachten is dat bijvoorbeeld enkele maanden.

In Dokkum zijn geen wachttijden of hooguit twee weken. De categorie ‘Overige’ patiënten (zie overzicht) is afkomstig van buiten de regio Noordoost. Zij kiezen voor Dokkum vanwege de persoonlijke behandelrelatie en/of de beperkte wachttijden.

Ondermeer de Cardiologen spreken zich op dit punt duidelijk uit:

’Er is een uitstekende samenwerking met collega-specialisten in MCL en Nij Smellinghe. Er komen nu patiënten uit Leeuwarden en omliggende dorpen naar Dokkum wegens de veel kortere wachttijden. Collega cardiologen in MCL spreken de wens uit dat de poliklinische cardiologie in Dokkum wordt voortgezet om het MCL te ontlasten. Zelfs een goede spoed-opvang (in Sionsberg; red.) is wenselijk om de overvolle Spoed-Eisende Hulp in Leeuwarden  te ontlasten. Deze wens wordt ook onderschreven door het personeel van de ambulancediensten in de regio.’’

Medische praktijksamenwerking 

Conform het Regioplan Sionsberg met kaders bepaald door De Friesland Zorgverzekeraar, beperkt de specialistische hulp in Dokkum zich tot ‘laag-complexe’ zorg en snelle diagnostiek. Dit laatste ook ter ondersteuning van nieuwe 1.5 lijnstaken door huisartsen. Samenwerking binnen Sionsberg  loopt volgens specialisten en huisartsen soepel  door ‘’goede communicatie via korte lijnen en vlotte radiologie.’’  Voor hoog-complexe zorgingrepen gaan patiënten naar de ziekenhuizen van Leeuwarden, Drachten of Groningen.

Specialisten van Sionsberg zijn in dienst van de eigenaren DC Klinieken  en Cardiologie Centra Nederland, en Stichting Transmurale Specialistische Zorg Dokkum. Van de in totaal 35 specialisten is meer dan de helft ( 22)  ook werkzaam in de ziekenhuizen MCL Leeuwarden of Nij Smellinghe in Drachten. Dit gegeven stimuleert goede samenwerking tussen de medische praktijk van Sionsberg en de grotere ziekenhuizen in het belang van zorgkwaliteit voor de patiënt.

Sommige specialisten, zoals KNO-artsen, spreken vanuit een lange traditie van samenwerken die men graag wil behouden:

‘’Als KNO-artcsen vanuit Leeuwarden werken we al vanaf het ontstaan van ziekenhuis De Sionsberg mee aan het leveren van medische zorg in de regio rond Dokkum.  Op dit moment werken drie artsen met veel plezier in Sionsberg en in het MCL Leeuwarden.  Gezien onze expertise vanuit  een top klinisch ziekenhuis in Leeuwarden streven we er naar  alle mogelijke klachten op KNO- gebied zo goed en snel mogelijk in kaart te brengen en op te lossen. Wij vinden dat de zorg in Dokkum en  omgeving mogelijk moet zijn en moet blijven!  ’’

Opties uitbreiding zorgaanbod

Gezien de groeiende vraag en patiëntenaantallen noemen de specialisten diverse uitbreidingsmogelijkheden op hun vakgebied:

1. Opening van dag OK’s (Operatie Kamers):  voor kleine operaties in dagopnames; een wens van oa. KNO artsen, algemene Chirurgie, Interne Geneeskunde en Kaakchirurgie.

2.  Opzet van specifieke nieuwe  medische behandelingen, zoals: 

. meer diagnostische behandeling van het radiculair syndroom met doorstroom naar pijnbehandeling (Neurologie);

. verder optimaliseren van anderhalve lijnszorg met huisartsen, hartrevalidatie uitbreiden, meer poliklinische zorg naar Dokkum (= een wens van MCL Cardiologen en de ambulancedienst)

. dagbehandeling voor bloedtransfusies (Interne Geneeskunde)

3.  Uitbreiding van Spoed Eisende Hulp (SEH) in Dokkum  voor 24 uur/7 dagen in de week.  Het gaat hier niet om uitgebreide SEH-capaciteit, zoals in MCL of Nij Smellinghe.  In Dokkum is het primair ondersteuning van huisartsen tijdens Avond-, Nacht- en Weekenduren (ANW) met poliklinische opvang en kort durende observatie.  Dergelijke versterking van de SEH-capaciteit in Sionsberg is nadrukkelijk een wens van de huisartsen die nu de acute zorg opvangen.

Het concept anderhalvelijnszorg dat Zuidoost Zorg in Dokkum wil realiseren, wordt door  sommige specialisten kritisch ontvangen en bestempeld als ‘’machinaties van ZO Zorg’’:

ZO Zorg heeft De Friesland Zorgverzekeraar anderhalvelijnszorg beloofd. DFZ heeft het idee fixe dat dit hun geld oplevert (zie ook op internet gepubliceerde brochure). Echter: anderhalvelijnszorg bestaat amper. In Drachten en Maastricht draaien enkele projecten die tot op heden alleen geld kosten. Voor de rest is er niets. Er is in de regio NO Fryslân geen behoefte om nog een nieuwe aparte infrastructuur daarvoor op te zetten en dat zal ook nooit een positieve business case opleveren. ZO Zorg ziet haar belofte niet ingelost en zoekt om die reden zondebokken, waarvoor nu DC Klinieken en CCN naar voren zijn geschoven. ZO Zorg wil in plaats daarvan nu andere partners in Dokkum: MCL en Nij Smellinghe. Laatstgenoemden zien het budget van 11 miljoen dat nu in Dokkum ligt wel zitten. Wat voor zorg ze daarvoor gaan leveren is maar de vraag.

Innovatieve  zorg:  visie Sionsberg  

Conform afspraken in het Regioplan Sionsberg streeft Sionsberg naar laag-complexe zorg, dichtbij de zorgvraag van mensen in Noordoost Fryslân,  Noordwest Groningen en de twee Waddeneilanden. Hoog-complexe zorg wordt door de grote provinciale ziekenhuizen geboden.  Sionsberg heeft een voedingsgebied van ca. 126.500 inwoners (CBS-cijfers), die met elkaar een bedrag van ruim 120 miljoen Euro aan zorgpremies opleveren. Het zorgaanbod moet passen bij de situatie van mensen in een dunbevolkt gebied. Vaak met afstanden van langer dan drie kwartier naar de dichtstbijzijnde grote ziekenhuizen.

Kernwoorden van de  Sionsberg visie op zorg:

  • Eigen

Nadruk op het eigen karakter van Sionsberg: laagdrempelig en aansluitend bij de behoefte van burgers in de regio, zoals verwoord in het Regioplan Sionsberg (januari 2015).

  • Gezond

Gezond staat voor financieel gezond en een vitale levensstijl bepleit door Sionsberg, die  gesymboliseerd wordt in de groene kleur van de letters ‘ons’ in het beeldmerk Sionsberg.

  • Samen

Samen staat voor ‘ontmoeting’: verschillende partijen binnen Sionsberg die samen een uitdaging aangaan. En het staat voor een manier van werken: samen met maatschappelijke partijen bekijken hoe optimale zorg in eigen regie behouden blijft.  Samen = verbinding met de regio en met elkaar.

  • Innoveren met lef

Doelmatige zorg organiseren in een dunbevolkt gebied vereist innovatieve zorgconcepten. De artsen verbonden met Sionsberg lopen voorop in innovatieve vormen van (ultrasnelle) diagnosebepaling, uitvoering van anderhalvelijnszorg met nieuwe vormen van kennisuitwisseling en samenwerking tussen huisartsen en specialisten:

  • voor preventie
  • snel toegankelijke diagnostiek en behandeling
  • optimale ondersteuning van alle zorgpartners met de patiënt als uitgangspunt
  • behoud van excellente kwaliteit en veiligheid

Innovatieve zorg Sionsberg: lopende en nieuwe experimenten 

In de afgelopen tijd is een groeiend aantal zorginnovaties tussen huisartsen en 2e lijnsspecialisten van Sionsberg op gang gebracht.  Ondermeer e-health technieken worden hierbij ingezet.

Lopende experimenten:

  1. Rechtstreekse verwijzing van patiënten naar diagnostiek door huisartsen.
  2. Informatieavonden met urologen en eerstelijns bekkenbodemtherapeuten.

voor patiënten met incontinentieproblematiek.

  1. Meekijkconsulten van cardiologen en huisartsen bij patiënten met pijn op de borst.
  2. Screening op atriumfibrilleren door huisartsen met de Cardiostick.
  3. Meekijkconsulten en kennisoverdracht door chirurgen en radiologen naar  huisartsen op Ameland, die patiënten met een breuk meer zelfstandig kunnen behandelen;
  4. Meekijkconsulten en kennisoverdracht aan huisartsen door urologen voor incontinentie en bekkenbodemproblematiek, vasectomie en circumcisie.  Deze aanpak door vier urologen bereikt intussen een groter voedingsgebied, ook buiten de regio (totaal ca. 300.000 inwoners). Ze bedienen als urologen daarmee een twee keer zo groot publiek dan elders in Nederland gangbaar is.
  5. Kennisoverdracht en meekijkconsulten door longartsen en huisartsen bij laagcomplexe COPD/Astma patiënten.
  6. Beschikbaarheid van 6 huisartsenbedden in Dokkum – verzorgingstehuis De Waadwente op het Sionsberg terrein – waar patiënten onder regie van hun huisarts tijdelijk worden opgenomen.
  7. Continuïteit en uitbreiding van de ‘multidiscliplinaire’ ouderenpoli door huisartsen en gespecialiseerde ouderdomszorg.

Recent gestarte experimenten: 

  1. E-health project voor 24 uurs monitoring van hartpatiënten met atriumfibrilleren en hartfalen: HartWacht; nuldelijnszorg; geen eigen risico; geen overhead. Een landelijk innovatieproject dat door een van de zorgondernemers in Sionsberg, Cardiologie Centrum Nederland (CCN), vanuit Dokkum wordt aangestuurd.
  2. Aanvullend advies en meekijkconsulten van huisartsen en dermatologen (huidaandoeningen) voor patiënten met laag-complexe zorgvragen.  Ook: een E-health project  ‘tele-dermatologie’. Uitvoering onder regie van Zuidoost Zorg.
  3. Aanvullend advies  en meekijkconsulten van patiënten door neurologen en huisartsen met laag complexe carpaaltunnelsyndroom en neurodegeneratieve aandoeningen. Uitvoering onder regie van Zuidoost Zorg.

Geplande zorgvernieuwing in Sionsberg, ook gezien toenemende patiëntenaantallen: 

  1. Versterking capaciteit Spoed Eisende Hulp:  24 uur/7 dagen per week ondersteuning van huisartsen met diagnostiek en advies tijdens Avond-, Nacht- en Weekenduren (ANW) met poliklinische opvang en kort durende observatie
  2. Opening van Dag OK  (operatiekamers), ook beschikbaar voor het uitvoeren van kleine verrichting door huisartsen.
  3. Verdere uitbreiding van laagcomplexe dagbehandelingen in Sionsberg, zoals blaasspoelingen, bloedtransfusies ed.

Ga verder naar deel 2 van het witboek, de huisartsen